Европската Унија го засилува притисокот за воведување дигитално евро, проект со кој Брисел и Европската централна банка сакаат да ја намалат зависноста од американските платежни гиганти Visa и Mastercard. Идејата е граѓаните да добијат дигитална валута поддржана од централната банка, која би се користела за секојдневни онлајн и офлајн плаќања, како дополнување на готовината и постојните банкарски услуги.
Во моментов, Visa и Mastercard имаат доминантна улога во плаќањата со картички во еврозоната, особено кај прекуграничните трансакции. Европските лидери сметаат дека ваквата зависност од странски платежни системи претставува слабост за финансискиот суверенитет на ЕУ, особено во време на зголемени геополитички и трговски тензии.
Според плановите, дигиталното евро би функционирало преку дигитален паричник и би можело да се користи и без интернет конекција, слично на готовината. Доколку добие политичка поддршка до крајот на 2026 година, неговото воведување за секојдневна употреба би можело да започне до 2029 година.
Но проектот се соочува со сериозен отпор. Комерцијалните банки предупредуваат дека дигиталното евро може да стане директна конкуренција на банкарските депозити и да ја наруши улогата на банките во финансискиот систем. Дел од претставниците на платежната индустрија стравуваат и дека ако дигиталното евро добие статус на законско средство за плаќање, бизнисите би можеле да бидат принудени да го прифаќаат, што според нив би ја нарушило конкуренцијата.
Застапниците на проектот, пак, тврдат дека стравувањата се претерани. Според нив, дигиталното евро не треба да ги замени банките или приватните платежни системи, туку да обезбеди јавна, безбедна и европска алтернатива за дигиталното време.
Конечната одлука останува политички неизвесна. Иако владите на ЕУ во голема мера ја поддржуваат иницијативата, во Европскиот парламент постојат поделби, особено околу приватноста, конкуренцијата и улогата на приватниот сектор. Доколку биде усвоено, дигиталното евро би можело сериозно да го промени начинот на кој Европејците плаќаат и кој ја контролира инфраструктурата зад тие плаќања.







