Меѓународната агенција за енергија предупредува дека глобалниот пазар на нафта влегува во сè почувствителна фаза, бидејќи залихите се намалуваат со рекордно темпо, а летната сезона традиционално носи поголема побарувачка. Според последното месечно ажурирање на агенцијата, цените на нафтата би можеле дополнително да растат во наредниот период, особено ако продолжат нарушувањата во снабдувањето поврзани со конфликтот на Блискиот Исток.
Во извештајот се наведува дека глобалната понуда на нафта во април се намалила за дополнителни 1,8 милиони барели дневно, со што вкупните загуби од почетокот на војната меѓу САД, Израел и Иран достигнале 12,8 милиони барели дневно. Најголем притисок доаѓа од проблемите околу Ормускиот теснец, еден од најважните енергетски коридори во светот, преку кој во нормални услови минува значаен дел од глобалната трговија со нафта и гас.
На пазарите веќе се чувствува силна нервоза. Фјучерсите за Brent се тргуваа близу 107 долари за барел, додека американската сурова нафта беше нешто над 101 долар за барел. Овие нивоа покажуваат дека инвеститорите сè повеќе ја вградуваат опасноста од подолготрајно нарушување на снабдувањето во цената но и можноста летната побарувачка дополнително да го затегне пазарот.
Сепак, повисоките цени веќе почнуваат да влијаат и врз побарувачката. ИЕА очекува намалување на потрошувачката до крајот на 2026 година во споредба со претходните проекции, при што најпогодени се петрохемискиот и авијацискиот сектор. Поскапото гориво, послабата економска активност и мерките за штедење постепено може да ја ограничат употребата на енергенси во повеќе индустрии.
Дополнителна загриженост внесуваат и проценките на Morgan Stanley, според кои пазарот може да изгуби уште околу една милијарда барели во текот на 2026 година, поради долгото време за рестартирање на нафтените полиња, поправката на рафинериите и пренасочувањето на танкерските флоти. Во меѓувреме, дел од земјите и компаниите ослободуваат комерцијални и државни резерви, додека ОПЕК+ најавува ограничено зголемување на производството, но засега тоа не изгледа доволно за целосно смирување на пазарот.
