Европската централна банка сè поотворено предупредува дека продолжувањето на војната на Блискиот Исток, особено конфликтот со Иран, може сериозно да ја погоди економијата на Еврозоната. Гувернерот на грчката централна банка и член на Управниот совет на ЕЦБ, Јанис Стурнарас, оцени дека ризикот од економски пад повеќе не е само теоретски, туку реален и оправдан, особено ако конфликтот продолжи да предизвикува шокови на страната на понудата.
Според него, Еврозоната досега покажала одредена отпорност, но економскиот раст веќе видливо слабее. Новиот енергетски шок доаѓа во момент кога економијата не е доволно силна, што ја прави ситуацијата почувствителна отколку во претходните кризи. Зголемувањето на цените на нафтата и гасот може брзо да се прелее врз трошоците на компаниите, куповната моќ на домаќинствата и инфлаторните очекувања.
Најголемиот предизвик за ЕЦБ е можната комбинација од слаб раст и обновен притисок врз цените на енергијата. Тоа е сценарио што лесно може да ја турне Еврозоната кон стагфлација, односно состојба во која економијата стагнира, а инфлацијата останува покачена. За разлика од 2022 година, кога еврозоната влезе во инфлацискиот шок по посилното постпандемиско закрепнување, сега има значително помалку простор за реакција.
Стурнарас предупредува дека денес и владите и централната банка имаат поограничен маневарски простор. Земјите се оптоварени со поголем долг, финансиските услови се построги, а монетарната политика и натаму ги носи последиците од претходната борба против инфлацијата. Иако засега нема силно прелевање на повисоките цени на енергијата врз вкупната инфлација, посериозни прекини во снабдувањето или оштетување на енергетската инфраструктура би можеле да создадат подолготрајни инфлациски притисоци.
Во тој контекст, ЕЦБ разгледува неколку можни сценарија. Ако шокот се покаже како краткотраен и без пошироки последици, монетарната политика можеби нема да се менува. Но, ако инфлацијата повторно значително се оддалечи од целта од 2%, а особено ако почнат секундарни ефекти врз платите и пошироките цени, одговорот на Централната банка би можел да стане порестриктивен.
