Кинеските директни инвестиции во Европа повторно забрзуваат, но овојпат главната приказна не се класични инфраструктурни проекти, туку батерии, електрични возила и производствени капацитети. Според извештајот на Rhodium Group и MERICS, кинеските инвестиции во ЕУ и Обединетото Кралство во 2025 година достигнале 16,8 милијарди евра, што е највисоко ниво од 2018 година и раст од 67% во однос на 2024 година.
Најголем добитник останува Унгарија, која во 2025 година привлекла 3,9 милијарди евра кинески инвестиции. По неа следуваат Германија со 2,5 милијарди и Франција со 1,9 милијарди евра. Сепак, уделот на Унгарија во вкупните кинески инвестиции во Европа е намален од 32% во 2024 на 23% во 2025 година, што покажува дека кинескиот капитал повторно се распределува и кон поголемите западноевропски економии.
Клучниот сектор е автомобилската индустрија. Во 2025 година, таа привлекла 7,6 милијарди евра кинески инвестиции, а дури 93% од тој износ бил поврзан со електрични возила и батериски синџири. Тоа значи дека Европа веќе не е само пазар за кинески EV модели, туку и простор каде кинеските компании сакаат да произведуваат, да ги заобиколат царините и да се вградат во локалните индустриски синџири.
За европските земји ова носи работни места, фабрики и нов капитал, но и сериозни прашања. Главната дилема е дали овие инвестиции ќе создадат вистинска локална вредност, знаење и добавувачи, или само нова зависност од кинеска технологија, батерии и клучни компоненти. Затоа ЕУ истовремено ги привлекува кинеските производители, но и воведува заштитни мерки против субвенционираниот увоз на електрични автомобили од Кина.
Дополнителен сигнал за претпазливост е тоа што новонајавените кинески greenfield проекти во 2025 година паднале на 5,2 милијарди евра, од 5,7 милијарди во 2024 и 16,9 милијарди во 2023 година. Тоа укажува дека сегашниот раст во голема мера се потпира на веќе започнати или претходно најавени проекти, додека идниот бран може да биде послаб.
За Балканот, пораката е јасна: новата индустриска карта на Европа ќе се црта околу батериите, електричната мобилност и енергетската инфраструктура. Македонија и регионот не треба да се задоволат само со евтина работна сила и индустриски зони, туку мора да градат техничко образование, стабилни институции и капацитет да преговараат за знаење, локални добавувачи и долгорочна економска вредност.
