Нови поволности за станбените кредити – што добиваат клиентите?
Зголемената побарувачка за станови, особено во Скопје, ги поттикнува банките во Македонија да нудат нови и поповолни услови за станбени кредити. Со фиксни каматни стапки во првите години, подолг рок на отплата и различни промотивни пакети, финансиските институции се обидуваат да им овозможат на граѓаните полесен пристап до сопствен дом.
Што е станбен кредит?
Станбениот кредит е долгорочен банкарски заем наменет за купување, изградба или реновирање на недвижен имот. Најчесто станува збор за кредит обезбеден со хипотека врз недвижноста, што значи дека станот или куќата служат како гаранција за банката.
Овие кредити се карактеризираат со подолг период на отплата, кој може да достигне и до 30 години, како и со пониски каматни стапки во споредба со потрошувачките кредити.
Под кои услови се зема станбен кредит во Македонија?
За да добијат станбен кредит, клиентите мора да исполнат неколку основни услови кои ги поставуваат банките:
- Редовно вработување и стабилни приходи
- Сопствено учество во купувањето на имотот, најчесто од 10 до 20 проценти од вредноста на станот
- Хипотека на недвижноста која се купува
- Документи за идентификација, потврда за работен однос и кредитна способност
Во повеќето банки, месечната рата не треба значително да го надминува одреден дел од месечниот приход на клиентот, што се користи како мерка за процена на кредитоспособноста.
Кои поволности ги нудат банките?
Во последните години банките се натпреваруваат со нови понуди за да привлечат клиенти. Најчесто се нудат:
- Фиксна каматна стапка во првите 5 или 10 години (околу 3–4 проценти)
- Рок на отплата до 30 години
- Грејс период до 6 или 12 месеци
- Намалени трошоци или промотивни кампањи како бесплатна проценка на имот или без нотарски трошоци во одредени случаи
- Можност за пониска камата при користење пакет банкарски услуги
Во некои банки максималниот износ на кредит може да достигне и до 300.000 или 400.000 евра, во зависност од кредитоспособноста на клиентот.
Колку чини станбен кредит?
Иако каматните стапки се релативно ниски, долгиот период на отплата значи дека вкупната сума што ќе ја врати клиентот може значително да биде поголема од позајмениот износ. На пример, за кредит од 100.000 евра со рок од 30 години, вкупната исплатена сума може да достигне околу 160.000 евра, во зависност од каматата и условите.
Растот на цените на становите – главен предизвик
Во последните години цените на становите во Македонија постојано растат, а најголем раст се бележи во Скопје. Во новоградбите, цената по квадратен метар често надминува 1.500 до 2.000 евра, што го прави купувањето стан без кредит речиси невозможно за многу млади семејства.
Токму поради тоа станбените кредити стануваат главниот финансиски инструмент за купување недвижности. Банките се обидуваат да го олеснат процесот преку поволни каматни стапки и долги рокови на отплата, но високите цени на становите остануваат главен финансиски товар за граѓаните.
Пазар што продолжува да расте
И покрај растот на цените, побарувачката за станови не се намалува. инвеститорите продолжуваат со изградба на нови објекти, а банките нудат сè повеќе кредитни пакети. Според економистите, станбените кредити ќе продолжат да играат клучна улога на пазарот на недвижности, особено во урбаните центри како Скопје, каде што потребата од нови станови постојано расте.
