Пазарот на недвижности во Македонија доживеа драматична трансформација во изминатите пет години, а тоа е најочигледно во Скопје, каде што цените на становите пораснаа од просечни 740 евра за квадратен метар во 2019 година до нивоа што денес во одредени општини надминуваат 3.000 евра. Новите податоци покажуваат дека станбениот квадрат во главниот град веќе одамна не се движи во рамките што беа замисливи пред пандемијата, а купувањето сопствен дом станува сè потешко, особено за младите и за домаќинствата со просечни приходи.
Посилниот раст почна кон крајот на 2021 година и дополнително се забрза во текот на 2022, кога во некои квартали растот на цените надмина и 20%. Најголеми скокови беа забележани во скопските општини Центар, Карпош и Аеродром, кои и денес остануваат меѓу најскапите делови од пазарот. Според податоците, во втората половина од 2025 година, максималната купопродажна цена во Центар достигнала 3.098 евра за квадратен метар, во Карпош 2.872 евра, а во Охрид 3.040 евра, што покажува дека ценовниот притисок веќе не е ограничен само на Скопје.
Во исто време, растот на цените не може да се објасни со само една причина. Во првата фаза, силен ефект имаа повисоките градежни трошоци и глобалната инфлација, но и кога дел од тие трошоци почнаа да се стабилизираат, цените на становите останаа високи. Дополнително, периодот на инфлација ги насочи дел од инвеститорите кон недвижностите, како форма на заштита на вредноста на парите.
Паралелно со тоа, расте и пазарот на кирии. Бидејќи купувањето стан станува недостижно за сè поголем број граѓани, се зголемува и побарувачката за изнајмување, а со тоа и цените. Во втората половина на 2025 година биле регистрирани 5.237 закупи, што е раст од 14% во однос на истиот период претходната година, додека месечните кирии за станови од 50 до 60 квадрати најчесто се движат меѓу 350 и 600 евра. Тоа значи дека кај многу домаќинства, половина од просечната нето-плата може да оди само за кирија.
Иако последните податоци покажуваат одредено забавување на пазарот, со пад на бројот на трансакции и на продажбата на станови во првиот квартал од 2026 година, цените засега не покажуваат сериозно повлекување. Напротив, Македонија останува дел од поширок европски и регионален тренд на скапи недвижности, со тоа што кај нас овој процес сè поочигледно го отвора прашањето дали сопствениот дом станува луксуз, а не стандард.
