Актуелните геополитички настани создаваат нов притисок врз цените на енергенсите, но анализата на Finance Think покажува дека ефектот врз инфлацијата веројатно ќе биде умерен во споредба со кризата од 2022 година. Експертите разгледале три сценарија, кои се разликуваат по интензитетот на шокот и неговото пренесување кон останатите цени во економијата.
Во основното сценарио, цените на енергенсите краткорочно растат, со пик до средината на 2026 година, по што постепено се стабилизираат. Потоа инфлаторниот притисок се намалува, со минимални секундарни ефекти врз другите производи и услуги. Според ова сценарио, просечната инфлација би се движела околу 3,5% за 2026 година.
Неповолното сценарио предвидува поизразен и пократкорочно интензивен шок. Цените на енергенсите растат понагло и влијаат на поширок спектар на производи, но со текот на 2027 година се очекува постепена нормализација. Во ова сценарио, просечната инфлација за 2026 би можела да достигне 6,1%.
Екстремното сценарио го разгледува продолжениот геополитички конфликт и трајни нарушувања во снабдувањето. Цените остануваат високи подолг период, а инфлаторните притисоци се интензивни и пошироки. Просечната инфлација би можела да се искачи до 8,2%, со трајни ефекти во текот на 2027 година.
Главниот заклучок е дека времетраењето на шокот е клучно. Ако цените на енергенсите брзо се стабилизираат, инфлацијата ќе остане умерена. Ако не, растот на трошоците за производство, транспорт и увоз ќе создаде поширок и подолготраен притисок.
За потрошувачите, најверојатниот исход е умерен инфлаторен бран, а не повторување на ценовниот шок од 2022 година. Сè што е потребно е внимателно следење на цените и рационално планирање на трошоците.
